Het enige dat je rest: wiebelen, wiebelen

De gelukkigste man op aarde, zo voelde ik mij van de week, toen ik met een glimlach terugpeddelde van een bezoek aan de tandarts.

Even tevoren zat ik nog peentjes te zweten in de wachtkamer, me een voorstelling te maken van het ondraaglijke leed dat mij straks in die stoel zou worden aangedaan.

Wat is dat toch met tandartsen, dat zoveel mensen er zo ontzettend tegenop kijken, doodsangsten doorstaan in wachtkamer en behandelstoel, of gewoon maar nooit gaan?

Een belangrijke reden is natuurlijk dat heel veel mensen een gebit van niks hebben. Of je nou kijkt naar het vragenuurtje in de Tweede Kamer, er op let in de trein of een rondje maakt door de stad, overal duiken schots en scheve mensen op. Als rieten schuttingen na een stevige novemberstorm steken hun tanden uit het tandvlees, als ze geluk hebben allemaal in min of meer dezelfde richting.

Het is niet vreemd dat deze gebitsbeperkten in het vooruitzicht van grote ingrepen en kleine correcties de tandartsstoel mijden.

Maar mijn gebit is gezond. Toch maak ook ik me ongerust, vooral in de wachtkamer, als het niet meer zo moeilijk is mezelf in De Stoel voor te stellen. Je zit daar, naast je ligt een oude Libelle op een pallet Donald Ducks uit 1989, vanachter de deuren klinkt gesis, geslurp en bezwerend gemompel, en je denkt aan de barbaarse plannen die de beulen daar speciaal voor jou smeden.

De angst komt natuurlijk vooral door het werkgebied van tandartsen. Een gebit is als een vrouw: één en al gevoel. Een tandarts kan daarom nog zo bekwaam zijn, de vrees dat hij per ongeluk even een zenuw aantikt, al is het maar een nanoseconde, weegt met gemak op tegen al het vertrouwen dat je in hem hebt.

Daar komen de omstandigheden dan nog bij: terwijl arts en assistente in je gebit zitten te wroeten en frunniken en punniken aan je tanden, lig jij weerloos als een verlamd konijntje in die stoel. Zenuwachtig wiebelen met je voeten (wiebelen, wiebelen) is alles wat je kunt doen.

Het felle licht van de lamp, het kapje voor de tandartsmond en twee of drie apparaten tussen je kaken maken het er allemaal ook niet prettiger op.

En nu ik er zo over nadenk, wat ook niet helpt, is het plateau. Het plateau is dat tafeltje waar overheen de tandarts je bij binnenkomst zijn hand reikt. Automatisch wordt je blik getrokken richting zijn imposante wapenarsenaal. Boor, klauwhamer, diverse klemmen, graafmachines, het ziet er allemaal even onheilspellend uit.

Uiteindelijk bleef mijn verblijf in De Stoel van de week beperkt tot anderhalve minuut tandsteen verwijderen met een miniatuurslijptol. Dat was nog te overzien.

Chuck can sneeze with his eyes open

Chuck Norris, dat is me er eentje. Eind jaren vijftig, midden in de Koude Oorlog, werd Chuck door de Amerikaanse luchtmacht in Zuid-Korea gestationeerd. Chuck kwam daar in aanraking met Oosterse vechtsporten, bekwaamde zich erin, en kon zodoende decennia later opduiken als vechtkoning in schop- en slafilms als The Wrecking Crew en Good Guys Wear Black.

Daarnaast kennen we Chuck Norris natuurlijk van de hilarische komedie Top Dog, waarin Chuck schittert als zachtaardige politieman, die op humoristische wijze wordt bijgestaan door de hond uit de titel. Over cinematografische hoogtepunten gesproken.

Door deze bezigheden is Chuck Norris – vergeet trouwens ook Walker, Texas Ranger niet! – pure camp geworden. Onder studenten staat hij op hetzelfde niveau als Britney Spears en Paris Hilton: ze lachen zich een ongeluk. Sites als Chuck Norris Facts.com zijn het gevolg. De site verzamelt ‘feiten’ over Chuck, zoals:

- Crop circles are Chuck Norris’ way of telling the world that sometimes corn needs to lie down.
- The opening scene of the movie Saving Private Ryan is loosely based on games of dodgeball Chuck Norris played in seconde grade.
- In an everage living room there are 1242 objects Chuck Norris could use to kill you, including the room itself.

Het zijn deze feiten die mijn beeld van Chuck Norris bepaalden, maar waarvan ik dus ook dacht dat ze vooral werden gecultiveerd in studentenhuizen. Nou, mooi niet dus. De ‘feiten’ over Chuck Norris spelen gewoon ook een rol in de race naar het Witte Huis.

Chuck is namelijk als aanhanger van Mike Huckabee, baptistisch predikant en Republikeins kandidaat voor the Presidency of the United States of America, in één van zijn tv-spotjes verschenen. Daarin komen Chuck en ‘Huck’ met een aantal ChuckHuckFacts.

Goed bedacht van die rechtsreligieuze conservatieven, dat zeker. Chuck meldt bijvoorbeeld dat Mike Huckabee a lifelong hunter is, die daarom geschikt is om de burgerrechten te beschermen. Huckabee verklapt daarna dat er geen kin schuilgaat achter de baard van Chuck: only another fist.

Als mens, man, Europeaan, student, Nederlander, Fries, Utrechter en liefhebber van chocola vind ik die Amerikanen natuurlijk sowieso een raar volk, maar dat Chuck het verschil moet maken in de race om het Witte Huis, dat is me toch ook wel wat.

Float like a butterfly, sting like a bee

Ik had het er deze week gelijk mee gehad. Jo-Wilfried Tsonga sloeg twee ballen in de kwartfinale van de Australian Open en de Eurosport-commentator repte van ‘de Muhammad Ali van het tennis’.

Daar gaan we, dacht ik. Eén neger op de baan en die hele witte tennisgoegemeente is in rep en roer. Tennisfans kijken naar negers zoals gewone mensen naar gorilla’s kijken. Als de neger dan ook nog wint, dan is ie meteen ‘de Muhammad Ali van het tennis.’

De commentator vond het geen probleem mijn vermoedens over zijn koloniale wereldbeeld te bevestigen. Tsonga noemde hij ‘een tropische verrassing’ die er volgens hem ‘massief’ uitzag, terwijl tennissers tegenwoordig stuk voor stuk spierbundels zijn.

Ook was hij erg onder de indruk van de service van de 22-jarige Fransman, ook al was die niet altijd even hard. Want ja, iemand uit de binnenlanden van Afrika bezit natuurlijk ontzettend veel oerkracht. Kijk eens wat een dreun!, riep de commentator.

Ik zat me daar al met al behoorlijk over op te winden, totdat ik erachter kwam dat ik het mis had. Jo-Wilfried Tsonga is namelijk inderdaad ‘de Muhammad Ali van het tennis’.

Het gaat niet alleen om de uiterlijke kenmerken, die aardig overeenkomen, maar vooral ook om de uitstraling van Tsonga. Dat expressieve, dat energieke. Float like a butterfly, sting like a bee, citeerde de NOS-verslaggever Muhammad Ali, en hij had gelijk, want zo tennist Tsonga.

Tsonga is fris als Ali was, en zoals Ali heel boos kon kijken als hij zich concentreerde, zo kan Tsonga dat ook. Na zo’n blik, die op een vreemde manier vertedert, shuffelde Ali er een hoek uit; Tsonga tovert de bal tegen de baseline.

En hoe vaak zie je een sporter nou ontspannen lachen na een geslaagde actie? ‘De GOAT deed het, en Tsonga doet het ook. Slaat een toverbal en lacht zich een kriek.

Ik heb Jo-Wilfried Tsonga nog nooit horen praten. Ja, tijdens de halve finale, toen hij de scheids meldde dat ie even naar de plee moest. Het zou mooi zijn als hij net zo sprak als Ali, die zich even ongecompliceerd, snel en positief uitte als hij in het leven stond: It's just a job. Grass grows, birds fly, waves pound the sand. I beat people up.

Zondagochtend speelt Tsonga de finale van de Australian Open. Daar treft ‘de Muhammad Ali van het tennis’ helaas niet ‘de GOAT van het tennis’. Roger Federer liet zich in de halve finale oprollen door Novak Djokovic, een Serviër die op de baan niet lacht en niet danst als een vlinder, maar wel steekt als een bij.

Mijn grote vriend Popo

Goed, ik had dus een pukkel. En laat me één ding duidelijk maken: het was niet zomaar een pukkel. Oh nee.

Mijn prachtige Oxford Advanced Learner’s Dictionary zegt dat connotatie staat voor ‘an idea suggested by a word in addition to its main meaning’, en vanuit die wetenschap is het wellicht verstandig mijn pukkel Popocatepetl te noemen, u weet wel, die vulkaan.

Mijn pukkel is inmiddels niet meer actief, maar hij had evenals zijn lavaspuwende naamgenoot steile flanken en een borrelende, kokende, ja kolkende krater aan de top.

Dat klinkt allemaal nogal onsmakelijk inderdaad, maar zo was het nou eenmaal, in de geschiedenis die mijn pukkel is. Het ding zat daar, je zag hem zitten, je voelde hem rommelen, wist dat hij kon gaan uitbarsten, maar kon geen kant op. Onderaan de helling ging het leven gewoon door.

Ik zat er best wel mee, met die pukkel van me. Buiten kon ik me zo niet vertonen. Ik zou worden nagestaard en nagewezen, tot de door bezorgde burgers gealarmeerde milieupolitie met in quarantaine zou plaatsen. Zoveel had ik nou ook weer niet over voor een schepje frisse lucht.

Maar terwijl Popocatepetl stevig doorborrelde en niet alleen mijn bovenlaag maar ook mijn atmosfeer steeds verder aantastte, kwam het moment dat ik voor een afspraak de deur uit moest. De situatie overpeinzend bedacht ik me, gezeten tegen de noordflank, ineens een levensles: van je zwakte moet je je kracht maken!

Dat hoor je wel eens zeggen. Wend je zwakke punt zo aan, dat je er garen bij spint. Sommigen zijn er heel bedreven in. Neem Rita Verdonk, die haar onvermogen een gecompliceerde zin te formuleren verkoopt als rechtdoorzee, of Jochem Myjer, die bijna het tv-moment van 2007 werd omdat hij een paar versnellingen hoger kan dan over het algemeen wordt gewaardeerd. Of neem alle darters.

Dat moest ik dus ook doen, voor mijn afspraak, zorgen dat Popo mijn kracht werd. Geen sinecure, kan ik vertellen. Gelukkig bleek de mission impossible ook een mission unnecessary.

Want zoals dat met die dingen gaat, was Popo in mijn beleving groter geworden dan in werkelijkheid. Ik kon gewoon door de deur en over straat, en de afspraak verliep geruisloos. Het woord werd niet tot Poco gericht.

Snor in de bus

Behalve de scheiding in zijn haar was zijn snorretje misschien wel het belangrijkste uiterlijke kenmerk van Adolf Hitler. Dat kleine, vierkante plukje op de dictatoriale bovenlip, slecht tot in de haarvaten, dat sinds zeven decennia symbool staat voor oneindig leed.

Het is een krachtig beeldmerk, dat zeker. Had Hitler nu de macht gehad dan hadden zijn marketingdeskundigen er wel raad mee geweten. Keken we overal tegen enorme witte billboards aan, met in het midden natuurlijk dat donkere blokje.

Het snorretje van Hitler is een soort swoosh. Maar waar het beeldmerk van Nike staat voor Schwung en vrije tijd in een vrije maatschappij (voor het gemak laat ik de omstandigheden in de Guatemalteekse Nike-fabrieken even voor wat ze zijn), staat het plukje van Hitler voor dood en verderf.

Op zich mogen we ons nog gelukkig prijzen dat Hitler een Duitser was en geen Fransoos. Nu had hij tenminste een lelijke Schnurrbart, terwijl we het anders hadden moeten hebben over une petite moustache. Dat was toch iets te schattig geweest.

Maar goed, dankzij Hitler is het bloksnorretje danig uit de gratie. Je ziet er niemand meer mee. Daarom viel het meteen zo op toen vandaag een man met een Hitlersnor de stadsbus instapte. Het was een echte, de man wekte meteen een onbetrouwbare indruk. Daar stond tegenover dat het borsteltje al een beetje grijs kleurde. Dat compenseerde.

Natuurlijk was het maar gewoon een man met een snor in de bus, maar toch was het fascinerend. Hij stond daar nu wel rustig, die man, maar wie weet wat er ging gebeuren als zijn snor het weer eens in zijn bol kreeg.

Na een paar haltes stapte de snor uit. Auf wiedersehen, had ik kunnen zeggen, maar ik zei niks. Ik keek naar buiten, waar de regen het lelijke snorretje donker kleurde.

Je moet het toch samen doen

Vandaag had ik een sollicitatiegesprek. Eentje om het echie. The real thing. Om tien uur vanochtend begon voor mij het uur van de waarheid.

Dan denk je toch even aan Ruud ter Weijden. Die presenteerde vroeger zo traag als Geir Karlstad op de 500 meter Het Uur Van De Waarheid, een programma dat kijkers trakteerde op een spannende reconstructie van een ongeval. Dat had Ruud afgekeken van Rescue 911 (Hi, my name is William Shatner and this is Rescue 911), dat ook bijna-dood-ervaringen naspeelde.

Van deze programma’s heb ik twee dingen geleerd: in Amerika gebeurt een ongeluk altijd on a beautiful spring morning, en in Nederland duren ongelukken altijd precies een uur.

Goed, terug naar het gesprek. Ik wilde het niet verprutsen, dus ik had me gedegen voorbereid. Ik was er klaar voor. Mijn horloge trachtte nog roet in het eten te gooien door vanochtend stil te gaan staan, maar gelukkig ben ik niet bijgelovig (dat brengt alleen maar ongeluk), dus ik liet me er niet door van de wijs brengen.

Eenmaal onderweg bedacht ik me dat ik het beste kon overkomen als een ontspannen iemand. Dus toen de receptioniste mij vroeg of ik iets te drinken bliefde, bestelde ik meteen een biertje.

Tijdens het gesprek werd al gauw mijn mening gevraagd over internetten in de baas zijn tijd. Geduldig betoogde ik dat dit nu eenmaal een logisch en onontkoombaar fenomeen is, daarbij laverend langs de inzichten van diverse Oosterse wijsgeren. Immers, Hyves, Facebook, Twitter en YouTube vragen allemaal hun tijd, terwijl thuis Msn, Last.fm en de Wii wachten.

Ik had nu hun luisterend oor. Ik profiteerde ervan door het belang van vrije tijd te benadrukken. We leven in een prestatiemaatschappij. Een mens moet soms even onthaasten.

Al met al was het een prettig gesprek.

Tot besluit wilde men weten of ik nog vragen had. Zodoende hadden we het nog even over seks op de werkvloer. Je leest daar altijd van alles over, dus ik vroeg mij af hoe dat bij dit bedrijf geregeld was. Uiteindelijk zul je het toch samen moeten doen.

Enfin, ik zou nog wel van ze horen.

Hotze, Gurbe en Raila

Nova toonde gisteravond een Belgische reportage vanuit Kenia. Het ging over de ontstane situatie van chaos en geweld die al enkele weken voortduurt en die honderden het leven heeft gekost.

Een man werd geïnterviewd. Ik schatte hem midden dertig. Hem werd gevraagd wat er gedaan kan worden aan de haat tussen de verschillende stammen in het land. Op beheerste toon antwoordde hij dat er geen haat is tussen alle stammen. Nee, de woede van 42 stammen richt zich op de stam waartoe de president behoort, de Kikuyu’s.

De oplossing voor de ellende in Kenia is dan ook simpel, zo ging de man verder. Verdrijf de Kikuyu’s en alles wordt beter. What you want is to flush out the Kikuyu. De mannen en vrouwen om hem heen stemden al knikkend met zijn woorden in.

Tja. Op die manier komt er nooit een einde aan de ellende. Gelukkig wordt er hard gewerkt aan een oplossing, natuurlijk door een heuse export-Fries.

Je had altijd al import-Friezen, ‘Hollanders’ die Friesland gebruiken als slaapstad. Ze komen voor de rust, en blijven voor de ruimte. Maar sinds enige tijd heb je ook export-Friezen, Friezen die de wereld intrekken om – waar dat maar nodig is – orde op zaken te stellen.

Zo profiteert de hele wereld van het Friese vakwerk. Friezen zijn probleemoplossers van de bovenste plank. Neem het probleem van de alcoholvergiftiging: de familie Sonnema kwam op de proppen met een goeie berenburg, en zie, in Friesland bezat men zich al tijden zonder het loodje te leggen.

En dat is dan nog maar één voorbeeld!

Inmiddels brengen verspreid over de wereld diverse Friezen de boel op orde. In Amerika bijvoorbeeld, waar Harm van us Joke bij de Navo orde op zaken stelt. Zoals zoveel Friezen groeide Harm op met aaisykjen en de avonturen van de Kameleon. Dat zegt alles.

En in Kenia bevindt zich dus sinds enige tijd ook een export-Fries. Ik heb het natuurlijk over oppositieleider Raila Odinga, een nuchtere Fries uit ik geloof Rotsterhaule die zich niet van de wijs laat brengen door een mislukte oogst of twee.

Dat is een neger, zegt u? Klopt, maar zeker ook Fries, kijk maar naar de achternaam. Odinga, dat is wat je noemt oprjocht Frysk. Een echte stamboeknaam, één uit het rijtje Pebesma, Ferwerda, Bouma.

Mooi ook om te zien dat er tegenwoordig Friezen zijn die Raila heten. Odinga was altijd een achternaam voor boerenjongens die Gurbe, Hotze of Boele heetten. Daar brengt us Raila maar mooi verandering in. Een goede zaak.

Odinga zal hard aan het werk moeten om Kenia weer op de rails te krijgen. Een Elfstedentocht organiseren om zo het gevoel van nationale eenheid te bevorderen wordt lastig, liet hij al weten, maar de fierljepschans bij Nairobi moet in dat opzicht ook een steentje kunnen bijdragen.

Zoals us Raila altijd zegt: as it net kin sa it moat, dan moat it mar sa it kin.

De klap van een glimlach

Op het station van Utrecht bij de trap richting de stadsbussen zit de laatste tijd een vrouw. Ze brengt hele dagen door op dezelfde plaats, in gehurkte houding. Daarbij speelt ze accordeon en glimlacht naar de mensen die haar passeren.

Dat laatste maakt het allemaal erg vervelend.

De vrouw is een jaar of dertig. Vijfendertig hooguit. Ze draagt groezelige kleren. Van die gekleurde joggingbroeken en –truien die je in 1987 bij het Leger des Heils inleverde. Dik zijn de kleren in geen geval. De vrouw moet het steenkoud hebben.

De laatste tijd passeer ik de vrouw regelmatig. Altijd speelt ze een melancholiek deuntje. Niks herkenbaars. Geen Heb je even voor mij, geen Als de nacht verdwijnt, en al helemaal geen Alles kan een mens gelukkig maken.

Als ik de vrouw passeer heb ik eigenlijk altijd haast. Op het station is het guur en koud. Ik wil naar huis, daar is het gezellig en brandt de kachel. En boven alles: het is thuis.

Mensen zoals deze vrouw – bedelaars, daklozen, verslaafden – loop ik gewoonlijk zonder blikken of blozen voorbij. Vijf meter verder en ik ben ze vergeten. Zij mij ook, want ze merken niemand op. Ze zitten daar maar te zitten, hun ongeluk lijdzaam ondergaand.

En dat is dus het grote verschil tussen your average bedelaar en de vrouw met de accordeon. Zij glimlacht! Alsof ze weet dat het allemaal wel goed komt. Alsof ze daar niet dag in dag uit zit te verrekken met haar accordeon.

Een milde glimlach is het, maar hij komt hard aan. Ze maakt contact, en daardoor kun je haar niet meer negeren. Iedere keer als je de vrouw passeert, dringt ze je leven binnen. Het onderscheidt haar van haar collega’s. Het is, zeg maar, haar unique selling point.

De laatste uurtjes van het jaar

Het stappen tijdens de kerst mocht dan enigszins in het water zijn gevallen, er was altijd nog Oud en Nieuw om het goed te maken. Ach ja, die goeie ouwe Oud en Nieuw, altijd in voor een feestje.

In de aanloop ernaartoe denk ik altijd: kan me niks schelen. En ook: bouillon. Maar als het eenmaal oudejaarsmiddag is en de avond valt, dan begint het onherroepelijk te kriebelen en krijg ik zin om tot diep in het nieuwe jaar aan de toog te hangen.

Dit jaar kon het kriebelen echter achterwege blijven. Janne verkeerde in de greep van griep, dus dat werd niks. Bij Janne kriebelde er overigens wel van alles. Daar heb ik dropjes voor gehaald.

De laatste dag van het jaar ging ik snel op en neer naar Grou. In ruil voor een Libelle, appelflappen en een fles champagne bracht ik een Esta, een cake (jawel), een appeltaart (jazeker) en een collier. Topdeal.

Het werd al met al een andere jaarwisseling dan ik gewoon ben. Jarenlang verkocht ik op oudejaarsdag oliebollen voor de voetbalclub. Sutelje yn Warten. Je was zo een halve dag zoet met dat dorp, zodat er nooit lang op de nazit hoefde te worden gewacht. Vervolgens ging het vanuit de kantine richting Treemter, waarna je de laatste uurtjes van het jaar met een duffe kop op de bank doorbracht. En dan moest je weer aan de bak.

Nu kuierde ik zomaar door Grou op oudejaarsdag, op weg naar het station in plaats van de nazit. Een groepje jongens sjokte me voorbij. Ze wisten niet waar ze naartoe gingen. Wel dat ze onderweg zoveel mogelijk van het vuurwerk in hun schoudertassen gingen afsteken.

Terwijl ze het vuurwerk afstaken, knalde de verveling van hun gezichten. Ik vond het heel herkenbaar allemaal. Ik had vroeger ook ladingen vuurwerk. Dat moest allemaal op en dat was een heel karwei. Je werd er niet vrolijk van.

Even later zag ik vanuit de trein een stel oudere jongens op een veldje. Ze waren carbid aan het schieten. Uit een plastic tas visten ze blikken bier. Terwijl ik daar naar keek, maakte de trein vaart. In de weilanden graasden de koeien alsof het 1999 was.

Golddiggers slepen de hakken

Nog even over de kerstdagen. Wat daar altijd wel leuk aan is, of was: het stappen. Op stap. De kroeg in, drinken en dansen (altijd in die volgorde).

Op stap is sowieso een aardige bezigheid, maar met kerst extra leuk omdat je nog eens iemand ontmoet die je een tijd niet hebt gezien. Die is dan ook voor de kerstdagen Heimatwaarts gegaan, en blij dat het tijd werd om de kroeg in, omdat met pa en ma alle losse eindjes wel zo’n beetje aan elkaar zijn geknoopt.

Nou ja, dat was dus altijd leuk, op stap met kerst, tot dit jaar. Op zich waren de ingrediënten voor een geslaagde stapavond aanwezig. Het was – zoals gezegd – kerst, er was een band, en de avond ervoor was de uitspanning nog een op de kaart gezet door een heus fenomeen, Afonso Alves, doelpuntenmaker van professie.

Die was dus zomaar ineens in de Treemter, op eerste kerstdag. Een Braziliaan in een Grouster kroeg, dat is al wat, maar de Braziliaanse topschutter van de eredivisie, dat is toch echt wel wat.

En dus slepen de golddiggers de hakken, wreven de kleine meisjes zich de ogen uit, en ging René voor hem staan om eens lekker hard CAMBUUR LEEUWARDUUH!! in zijn korte hoek te schreeuwen.

Is echt waar, heeft René mij zelf verteld. Later stond ie ook nog met Alves bij de pisbakken. Hadden ze elkaar eens aangekeken. Ik had natuurlijk even een foto moeten maken, aldus René, dan had ik ‘m kunnen laten zien dat de mijne groter is.

Maar goed, dat was dus de avond ervoor. Tijdens onze avond was René eigenlijk de enige bekende in de hele toko. Dat klinkt een beetje sneu en dat was het ook.

Daar stonden we dan, helemaal voorbereid, klaar om bij te praten. Tevergeefs.

Vrede op aarde, en eet eens door

De kerstdagen, dat zijn niet de makkelijkste dagen van het jaar. Je hoort er ook altijd veel mensen over zeuren. Dat ze geen zin hebben in de kerstdagen, niet in al het eten en niet in al die familie.

Ze vallen rond de kortste dag van het jaar, maar voor veel mensen komt aan de kerstdagen geen einde.

Ik heb aan alle kanten leuke familie, maar ik heb het ook, dat de kerstdagen niet de makkelijkste zijn. Het is ook niet moeilijk dagen te bedenken die leuker zijn. 21 februari bijvoorbeeld, of 1 juli, of de hele maand augustus.

Over de kerstdagen hangt altijd een soort deken. Je mag niet zoveel, want er moet gezellig en warmpjes bij de familie worden gezeten. Lekker bijpraten, rapporten laten zien (vroeger), vragen naar rapporten (nu) en vooral heel veel eten. Dat is gezellig en knus, want buiten ligt een meter sneeuw en het vriest dat het kraakt.

Dat het door een opwarmende aarde buiten helemaal niet koud koud koud is, en je dus eigenlijk wel zin krijgt in een potje kersttennis, dat is jammer maar helaas. Op je kont zitten zul je. Wie wil er nog een stukje?

Maar mij hoor je niet klagen, hoor. Het hoort er nu eenmaal allemaal bij, bij het herdenken van de geboorte van het kindeke Jezus. Vrede op aarde, blijf zitten, maak eens een wandeling, en eet eens door.

Klagen doe ik volgend jaar wel, als die kontzittende kerstdagen er weer af moeten.

Hij is me er eentje, meer dan ooit

Herman Finkers was altijd gewoon de grappenmaker. Dat nuchtere Twentse accent, die aanstekelijke twinkeling in de ogen, en dan maar woordgrappen maken of een onverwachte draai geven aan een situatiebeschrijving. Ja, hij was mij er eentje.

Die Herman Finkers bestaat niet meer, is voorgoed verdwenen. Oké, ergens in Herman Finkers zit nog steeds die man die al die fijne melige grappen kan bedenken, maar op het podium zie je hem nog maar zelden.

Zeven jaar geleden besloot Herman Finkers te stoppen met optreden. Hij had er genoeg van. Er belden mensen en die vroegen naar mij. Ze bleven maar terugbellen. Ik zei: zeg maar dat ik bezig ben met een boek, en dat ik het de komende twee jaar niet uit heb.

In die periode kreeg Finkers kanker en strandde een heel stel vriendschappen. Nu staat hij weer in de theaters, met Na de pauze, dat tot juni volgend jaar stijf is uitverkocht.

Het is een prachtige voorstelling, waarin Finkers boven alles ontzettend zichzelf is. Hij vertelt wat hij wil zeggen, niet omdat het grappig is, maar omdat hij het gezegd wil hebben. Over zijn ziekte bijvoorbeeld, of over zijn vrouw of het geloof.

Daarbij valt er heus ook nog genoeg te lachen. We zaten schaatsen te kijken en ik zei tegen mijn vrouw: ‘Ik schaats sneller dan Gerrit Hulzebosch.’ Ze vroeg daarop: ‘Bedoel je niet dat je sneller schaatst dan Erik Hulzebosch?’ Waarop ik zei: ‘Nee, ik bedoel Gerrit. Erik gaat me veel te hard’.

Ik kwam een keer thuis terwijl mijn vrouw worteltjestaart aan het bakken was. Ja, wij eten ook als konijnen.

Een voorbeeld: we gaan naar de film. ‘Wat vond je van de film’, vraag ik haar na afloop. ‘Ik vond hem goed’, antwoordt ze. ‘Oké’, zeg ik, ‘maar in wat voor zin vond je hem goed dan?’ En dan zegt zij: ‘In positieve zin’.

Dat zit er dus nog steeds in. Maar het mooie is: door Na de pauze kom je er achter dat Herman Finkers in de pauze zichzelf vond.

Leave me, tender

Ze zijn een beetje raar in hun hoofd geworden bij de voetbalclubs. Er moet meer geld worden binnengehaald, vooral door competitieduels uit te smeren over het weekeinde, zodat we ze achter elkaar via betaaltelevisie kunnen bekijken.

Daar is vraag naar, zeggen de clubs, en bovendien: in andere Europese landen wordt veel meer verdiend met live voetbal.

Dat vind ik altijd wel een goeie. Zouden die mannetjes nou echt niet zien dat onze competitie een lachertje is vergeleken met zo’n beetje alle andere landen in Europa? In Engeland, Duitsland, Spanje, Italië, Portugal en Frankrijk wordt veel mooier, sneller en spectaculairder voetbal gespeeld. Dat hoef ik al niet live te zien, laat staan dat ik wil betalen voor de ellende in onze eigen eredivisie.

Vergelijk het met dieren: gaat het om een leeuw op jacht of een uitgebroken gorilla, dan wil ik dat wel zien, maar toont het scherm slechts voor zich uit starende Hollandse koeien in oneindig graasland, dan haak ik af.

In feite zijn we al verloren. De clubs hebben een marketingmeneer ingehuurd, en die is met een plan gekomen – dat heet dan een tender. Deze tender gaat onder de hamer, zodat vanaf september 2008 iedereen de sigaar is.

De kijkers, omdat de samenvattingen op zondag pas om acht uur beginnen (en misschien ook worden ingekort), en de seizoenkaarthouders, die op de meest vreemde dagen en tijden worden geacht in het stadion te zitten.

De meneer die de tender presenteerde had het laten onderzoeken: heel veel Nederlanders vinden het leuk om naar voetbal te kijken. Die mensen heeft hij straks dus allemaal te pakken.

Herfst in Nieuwegein, rocken in Tivoli

Geen idee hoeveel volgelingen hij heeft, maar dat Spinvis volgelingen heeft, lijkt me zeker. De man maakt muziek die aanzet tot een soort religieuze beleving. Klanken die je optillen en meenemen, teksten die anders zijn dan je ooit hoorde.

En de wolken gaan voorbij. Vaarwel, vaarwel. Ik hoop maar dat er roze koeken zijn.

Dinsdagavond trad Spinvis op in Tivoli, en toen bleek zijn repertoire zich ook te lenen voor stevig rocken. Dat had ik niet verwacht.

Mijn beeld bij de muziek van Spinvis is een geniale huisvader op een zolderkamer, die prachtige teksten en klanken laat samensmelten tot meesterlijke liedjes. Ik zag bij Spinvis een liedjesgrootmeester, geen muzikant.

Maar dat is ie dus wel. Het leek Spinvis zelf ook te verbazen. Alsof hij er aan moest wennen dat zijn repertoire strak, stevig en dwingend dansbaar werd uitgevoerd. Een Jeroen Pauwesque glimlach was het resultaat.

Een mooi moment was die ene inleiding naar een volgend nummer. Het ging over een plaats, een plaats waar allerlei suffe dingen zijn. Er is een C1000 en een Action, en het heet Nieuwegein.

De wind verzamelt stemmen en papier. Herfst en Nieuwegein. Een auto en een man en een rivier. Vanaf hier is alles wat het lijkt. De kaart waarop hij kijkt. De sneltram en het kruispunt. En het zwembad. U bevindt zich hier.

Herfst en Nieuwegein werd gespeeld, en iedereen was blij dat ie in Utrecht was. Spinvis ook.

Een heldere formule

Er zijn sinds vorige week nogal wat politici die zich de populairste van het land mogen noemen. Verschillende media organiseerden een verkiezing, en iedere verkiezing leverde een andere winnaar op. Dat zegt vast ook wel weer iets, maar dat terzijde.

Het meest opvallend vond ik de voorkeur van het kijkerspanel van EénVandaag. Of eigenlijk was niet eens zozeer de uitslag (Rita Verdonk) opvallend, als wel de bijbehorende argumentatie dat Rita ‘zo helder formuleert’.

In mijn beleving formuleert Rita helemaal niet helder. Tuurlijk, ze zegt alles even daadkrachtig en recht-door-zee, maar wat ze precies vindt, daar kom ik nooit achter.

Een pratende Verdonk, dat is een staccato tsunami van slagzinnen. Een gevoel – trots op Nederland! – wordt overgebracht, maar helder formuleren is wat anders, toch?

Ik kan het natuurlijk mis hebben. Misschien serveert Rita inderdaad klare taal, en weet je door haar koersvaste uitspraken altijd precies wat je aan haar hebt. Om daar achter te komen, ben ik op zoek gegaan naar Ritaten, citaten van Rita.

Een hele serie Ritaten was beschikbaar bij Netwerk. Toen Rita half september uit de VVD werd geknikkerd, sprak het tv-programma met haar, ook over haar beleid. Uit dit interview moet toch blijken waar Rita ‘zo helder formuleert’ Verdonk voor staat.

Het ging eerst over haar plannen in het parlement. Ik ga daar eerst eens beginnen. Ik zit daar alleen, op een zeteltje in de Kamer. Ik weet nog geeneens waar het zeteltje is. Dat ga ik eerst op poten zetten. Dan zien we ondertussen wel wat er in het land gebeurt. En dan ga ik daar op inspelen.

Vervolgens kreeg ze de vraag voorgelegd waar haar beleid zich op ging richten. Files. Ik ben geen minister, maar was ik maar minister, dan waren we al een eind verder met die files oplossen.

U heeft daar uitgesproken ideeën over?, vroeg de interviewer. Ik heb daar uitgesproken ideeën over. Ik heb ook over onderwijs zo langzamerhand uitgesproken ideeën.

Nou ja, en zo verder.

Conclusie: het kijkerspanel van EénVandaag heeft groot gelijk. Rita Verdonk formuleert glashelder. Andere politici doen altijd zo ingewikkeld. Die denken bij de vraag of ze nog ideeën hebben altijd dat we die ideeën dan ook willen horen. Rita beantwoordt tenminste de vraag. Ja hoor, ideeën zat. Wel zo helder.

Ik, antimuurroller

Een week is het nu. Een week ons eigen keuken om te koken, een week ons eigen douche om te douchen, een week ons eigen plee om te poepen.

Vooral dat laatste is natuurlijk prettig, maar het is allemaal ook wennen. Na geruime tijd de voorzieningen te hebben gedeeld met iemand waar je verder niets mee deelt, ben ik uit gewoonte nog steeds een beetje op mijn hoede. De symptomen: ‘zachtjes aan doen’ en ‘het aanrecht aan de kant’.

Schijnt allemaal vanzelf te genezen. Nog even poetsen en dan is alles weer zijn gebruikelijke wanorde.

Maar terug naar het toilet. Met de verhuizing is meteen ook de koude oorlog binnen dat territorium verleden tijd. Al die tijd werd er in de Adriaan Mulderstraat gestreden om de rol. Dat wil zeggen: de rolrichting.

De stoelgang is als het leven; fijne en minder fijne momenten wisselen elkaar af, en aan het eind sta je er alleen voor. De centrale vraag daarbij is: ben je een muurroller of niet?

Ik ben duidelijk geen muurroller, terwijl mijn voormalige huisgenote een fervent muurroller bleek. Een stille strijd rolde uit dat gegeven voort. Zonder er ooit een woord met elkaar over te wisselen, veranderden wij de werkelijkheid aan het front keer op keer in eigen voordeel.

Het was een interessant gevecht, dat zeker, waarbij klein succesjes steevast werden afgewisseld met even kleine nederlagen. Steeds weer werden de rollen omgedraaid, zou je kunnen zeggen.

Destijds vond ik het maar irritant allemaal, maar nu de dampende strijd is gestaakt, merk ik pas hoezeer het mijn leven geur gaf. Het hield me scherp in tijden van nood, en voegde iets toe aan mijn persoonlijkheid. Ik, antimuurroller.

De man met de hamer

Het is logisch, op zich, maar ook raar. Jack de Vries is de nieuwe staatssecretaris van Defensie.

Logisch, omdat Jack de Vries van wanten weet in Den Haag. Het politieke spel is appeltje-eitje voor Jack, die tot voor kort de trouwe rechterhand van onze premier was. Jack op Defensie, dat is even zitten suffen en de rest van de eeuw in Uruzgan zitten. Laat Jack maar schuiven.

Balkenende zat zonder Jack allang weer driehoog-achter op het wetenschappelijk bureau van het CDA. Was het weer eens crisis, dan vroeg Balkenende zich verbaasd af hoe dít nu weer kon gebeuren. Ondertussen regelde Jack dat het goed kwam.

En dan drukte hij ook nog even op de goede mediaknoppen, zodat de vuile was als verse strijk op de mat viel. Wat ik zeg, laat Jack maar schuiven.

Maar het is dus ook raar, omdat Jack de Vries de architect is van de Christendemocratische draaicampagne van 2006. Een jaar lang richtte Jack zich op één ding: Bos moest eraan. En met Bos de PvdA.

Toen Jack aan zijn klus begon was Bos een wonderkind. Oh wat was Wouter toch populair, met zijn papadagen en nieuwe elan. Bij de PvdA gingen ze zelfs op zoek naar een ‘likable flaw’, zodat-ie een beetje menselijk bleef.

Maar toen Jack zijn sloophamer eenmaal neerlegde, was Bos de nationale draaitol en had de PvdA de verkiezingen grandioos verloren.

En nu gaan ze dus innig samenwerken, Jack en Wouter. Dat worden vast gezellige vrijdagmiddagen.

Alles, de bank niet meegerekend

Een klein hoezee is gepast: we zitten erin. Het wachten is nog even op internet en – ook niet onhandig – kabeltelevisie, maar voor het overige functioneren de dingen zoals ze zouden moeten: we bewonen een appartementje.

Het weer laat me gewoonlijk koud – let op de subtiele woordspeling – maar vorige week had het non-onderwerp toch even mijn warme belangstelling. Want ja, het was nogal kloteweer en zaterdag gingen we verhuizen. Al je spullen in en uit een kar, dan zit je niet te wachten op horizontale hoosbuien en rampenerende rukwinden.

Maar zie de foto: de oversteek werd begeleid door een symfonie van zonnestralen, alsof Johannes Vermeer ons persoonlijk met een paar subtiele penseelstreken de weg wees. De voorspelde ellende barstte pas weer los toen de hele handel ‘s avonds al lang en breed een plaats op 14 Bis had gevonden.

Daarbij is de bank even niet meegerekend, want die paste niet door de deur. Via de onderburen was een optie, ware het niet dat de Chinese onderbuurvrouw en haar Duitse levensgezel (toeval bestaat niet) niet inpandig waren. Geen bank dus. Maar verder alles.

Waar is het alternatief?

Het verhuisgebeuren, we zitten er middenin. Voorlopig verhuizen we vooral per stadsbus en is lijn 3 onze verhuiswagen. Iedere dag verdwijnen er dankzij het GVU spullen uit het oude hokje in een ruimte achter een deurtje van het nieuwe onderkomen.

Al onze inspanningen – het verven, het inpakken, het plannen – richten zich op zaterdag, wanneer alles samenkomt in een groots en orgastisch verhuismoment. Dan gaat het gebeuren, dan gaan we over. Ik vind het een mooi karweitje. De week begon en toen was er nog niks, maar straks is ie voorbij en dan woon je erin. Noem het maar niks.

Ondertussen zijn we al regelmatig bij Ikea geweest. De afgelopen weken al gauw een keer of zes. Op zich niet vreemd: aan de Ikea is moeilijk te ontkomen als je de uitgaven een beetje binnen de perken wilt houden.

Aan de andere kant is het wel vreemd. Want waarom is Ikea de enige – of zoals Dré zou zeggen: enigste – woonboer met een totaalaanbod voor wonen? Waar is het alternatief?

Het is een succesformule, dus je zou zeggen dat het de moeite kan lonen het eens te proberen. Misschien bestaan ze hoor, de kopiekea’s, maar ik ken ze niet.

Succesformules hebben ook altijd een tegenhanger. Aldi heeft Lidl, Freek heeft Youp, en België heeft Luxemburg. Maar die grote blauwgele dozen staan alleen. Raar.

Ondanks, of juist door, het gebrek aan alternatieven zijn de reacties op onze Ikeagangen wisselend. Men noemt het logisch (waar haal je die boel anders allemaal?), maar ook onbegrijpelijk. Zoals Tim zei: Daar gaat toch iedereen heen?

Nou ja, Tim. Een paar zinnen later vertelde hij dat hij van de week bij een antiekzaak een spaarpot had gekocht die precies lijkt op de Bijbel. Dat doet niet iedereen, inderdaad.

Ik kan hem gewoon in de kast zetten, vertelde Tim. Dan is het net of staat Het Boek er. Gisteravond zag ik het ding en ik moet toegeven, het was sprekend de Bijbel. Als je hem openslaat krijg je er weinig voor terug.

Hét sportmoment van 2007

En opnieuw was er een historische sportgebeurtenis op tv. Ze rijgen zich aaneen. Hadden we vrijdag al Utrecht live tegen Sparta en vanmorgen wereldbekerschaatsen uit Rusland, vanmiddag werd er geloot voor het Europees kampioenschap voetbal, volgende zomer in Oostenrijk en Zwitserland.

Voorheen, vast nog niet heel lang geleden, was dat goed voor een kort bericht over de gevolgen voor Nederland, met daaronder in een schemaatje alle groepsindelingen. Dat stond dan op pagina 24 en je sprak er kort over met de buurvrouw.

Gelukkig gaat dat tegenwoordig anders. De loting krijgt de aandacht die de loting verdient. Ik bedoel, zo’n loting bepaalt toch voor een belangrijk deel het verloop van het toernooi. Eén hotemetoot die een verkeerd balletje uit de vaas grabbelt en je kunt een leuk toernooi op je buik schrijven.

Volkomen terecht daarom dat de NOS de loting live uitzond. Het was in Luzern, en daar was ook Jack van Gelder. We zagen Jack staan naast een meer. Het water was helder, zei Jack, en de bergen aan de horizon gingen in juni de sfeer van het toernooi bepalen.

Het was duidelijk: de grootsheid van de gebeurtenis had zijn uitwerking op Jack niet gemist, en Jack wilde het speciale gevoel in zijn onderbuik graag met ons delen. Vanaf de bank keek ik naar de bergen op het scherm. Die zouden inderdaad best eens een beslissende rol kunnen spelen, volgende zomer.

Daarna was het de beurt aan Jeroen Stekelenburg, die de Nederlandse EK-coaches vroeg naar hun verwachtingen van de loting. Ze vonden het allemaal erg spannend, maar zouden ongeacht het resultaat proberen zo ver mogelijk te komen, vertrouwden ze Jeroen toe.

In de studio in Nederland bespiegelden Tom Egbers en Youri Mulder alvast wat vooraf toen het moment daar was: we gingen live naar Luzern voor de loting! Het begon met violen en ballet. Het besef van het belang van de gebeurtenis groeide thuis met iedere pirouette.

Pure history in the making, dat was het.

Erg mooi was dat de organisatie ondanks het belang van de loting had gezorgd voor een vrolijke noot. Een Oostenrijker praatte het geheel aan elkaar, en deze vermoedelijke komiek sprak Engels met precies hetzelfde accent als Arnold Schwarzenegger. Erg grappig.

Tijdens hét sportmoment van 2007 belandde Nederland uiteindelijk met Italië, Roemenië en Frankrijk in een groep. Onvergetelijke televisie.